Պատրաստի նյութեր

Աշխատությունը նվիրված է հայ ազգային մատենագիտության համակարգում պարբերական մատենագիտական հաշվառման նշանակության, կառուցվածքի և տեղեկատվական գործառույթների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հայերեն և հայագիտական տպագիր արտադրանքի վերաբերյալ մատենագիտական տվյալների հավաքման, մշակման, դասակարգման և համակարգված ներկայացման սկզբունքներն են։ Քննվում է, թե ինչպես են առանձին մատենագիտական ցանկերը միավորվում ամբողջական տեղեկատվական ժողովածուի մեջ՝ հնարավորություն տալով արձանագրել որոշակի ժամանակահատվածում հրատարակված գրքերը, պարբերականները և տպագիր արտադրանքի այլ տեսակները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ազգային մատենագիտության հիմնական գործառույթներին՝ հրատարակչական ժառանգության հաշվառմանը, պահպանմանը, որոնելիության ապահովմանը և հետազոտողների ու գրադարանային մասնագետների համար մատենագիտական տեղեկատվության հասանելի դարձնելուն։ Ուսումնասիրվում են մատենագիտական նկարագրության կառուցվածքը, նյութերի դասակարգման սկզբունքները, թեմատիկ և անվանական բաժանումները, օժանդակ ցանկերի ու ցուցիչների նշանակությունը և տեղեկատվության որոնման հնարավորությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հրատարակության՝ որպես տարբեր բնույթի մատենագիտական ցանկերի համախմբված համակարգի դիտարկումը, որտեղ յուրաքանչյուր բաժին կատարում է առանձին տեղեկատվական գործառույթ, իսկ դրանց ամբողջությունը ներկայացնում է ազգային տպագիր արտադրանքի ընդհանուր պատկերը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել տարբեր տարիների թողարկումների կառուցվածքային փոփոխությունները, մատենագիտական մշակման մեթոդների զարգացումը և գրադարանային ու տեղեկատվական պահանջների ազդեցությունը տվյալների ներկայացման ձևերի վրա։ Ուշադրություն է դարձվում նաև նման աղբյուրների պատմագիտական նշանակությանը, քանի որ դրանց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել հրատարակչական գործունեության ծավալները, թեմատիկ ուղղությունները, հեղինակային կազմը և գիտական ու մշակութային կյանքի զարգացման միտումները։ Մատենագիտական ցանկերի ժողովածուն կարևոր աղբյուր է նաև գրքի պատմության, տպագրության աշխարհագրության, հրատարակչությունների գործունեության և ազգային գրավոր ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մատենագիտության տեսության, գրադարանագիտության և հայ տպագրության պատմության մոտեցումները՝ ներկայացնելով ազգային մատենագիտական հաշվառումը որպես մշակութային հիշողության պահպանման և տեղեկատվական ժառանգության համակարգման կարևոր միջոց։

Աշխատությունը նվիրված է XIX դարի երկրորդ կեսին հայ մշակութային կյանքում երաժշտական թատրոնի ձևավորման և զարգացման պատմական ու գեղարվեստական գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ազգային թատերական և երաժշտական ավանդույթների փոխազդեցությունն է, որի արդյունքում աստիճանաբար ձևավորվեցին բեմական արվեստի նոր տեսակներ՝ համադրելով դրամատիկական գործողությունը, երաժշտությունը, երգը և կատարողական արվեստը։ Քննվում են այն հասարակական և մշակութային պայմանները, որոնք նպաստեցին երաժշտական թատրոնի սկզբնավորմանը, ինչպես նաև հայ մշակութային կենտրոնների, թատերական խմբերի, երաժիշտների, դերասանների և հասարակական գործիչների մասնակցությունը նոր բեմական մշակույթի զարգացմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ազգային երաժշտական լեզվի ձևավորմանը, ժողովրդական երաժշտության և քաղաքային երգարվեստի տարրերի կիրառմանը, ինչպես նաև եվրոպական երաժշտաթատերական ավանդույթների յուրացման և տեղայնացման գործընթացներին։ Ուսումնասիրվում են երաժշտական ներկայացումների ժանրային առանձնահատկությունները, բեմադրական սկզբունքները, դերասանական և երգեցողական կատարողականության փոխհարաբերությունը, նվագակցությունը և երաժշտության դրամատուրգիական գործառույթը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում օպերային և երաժշտական-կատակերգական ձևերի աստիճանական կայացումը, դրանց կապը ժամանակաշրջանի հայ դրամատուրգիայի և երաժշտական ստեղծագործության զարգացման հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել ներկայացումների ծրագրերը, թատերական մամուլը, ժամանակակիցների հուշագրությունները, երաժշտական ստեղծագործությունները և այլ պատմական նյութեր, որոնց միջոցով հնարավոր է վերականգնել բեմական կյանքի ընդհանուր պատկերը։ Ուշադրություն է դարձվում նաև տարբեր քաղաքներում և հայկական համայնքներում գործող մշակութային կենտրոնների փոխադարձ կապերին, հյուրախաղերին և ստեղծագործական փորձի տարածմանը։ Երաժշտական թատրոնի զարգացումը ներկայացվում է ոչ միայն որպես գեղարվեստական երևույթ, այլև որպես ազգային մշակութային ինքնագիտակցության, հասարակական կյանքի և մասնագիտական արվեստի կայացման կարևոր բաղադրիչ։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է երաժշտագիտության, թատերագիտության և մշակույթի պատմության մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով բացահայտելու հայ երաժշտական բեմարվեստի սկզբնական շրջանի առանձնահատկությունները և հետագա մասնագիտական զարգացման համար ձևավորված գեղարվեստական հիմքերը։

Աշխատությունը նվիրված է զանգվածային լրատվության միջոցների լսարանի կառուցվածքի, վարքագծի, տեղեկատվական պահանջմունքների և լրատվամիջոցների հետ փոխազդեցության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի լրատվական դաշտի օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում լսարանն է որպես հաղորդակցական գործընթացի ակտիվ մասնակից, որի հետաքրքրությունները, սոցիալական բնութագրերը, տեղեկատվության ընտրության սովորությունները և լրատվամիջոցների նկատմամբ վստահությունը կարևոր դեր ունեն մեդիա բովանդակության սպառման ձևավորման մեջ։ Քննվում են լսարանի ուսումնասիրության տեսական մոտեցումները, դրա սոցիալ-ժողովրդագրական բաժանումը, տարբեր խմբերի տեղեկատվական նախասիրությունները և հեռուստատեսության, ռադիոյի, տպագիր մամուլի ու առցանց լրատվամիջոցների օգտագործման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում լրատվական աղբյուրի ընտրության վրա ազդող գործոններին՝ տեղեկատվության հասանելիությանը, օպերատիվությանը, բովանդակության թեմատիկ ուղղվածությանը, ներկայացման ձևին և աղբյուրի նկատմամբ ձևավորված վստահությանը։ Դիտարկվում է նաև թվային հաղորդակցության զարգացմամբ պայմանավորված լսարանի վարքագծի փոփոխությունը, երբ տեղեկատվության սպառողը կարող է միաժամանակ օգտվել տարբեր հարթակներից, համեմատել աղբյուրները, մեկնաբանել և տարածել նյութերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում լսարանի հետադարձ կապի ուսումնասիրությունը, քանի որ ժամանակակից մեդիա միջավայրում հաղորդակցությունը հաճախ այլևս չի սահմանափակվում լրատվամիջոցից դեպի սպառող ուղղված միակողմանի տեղեկատվական հոսքով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել հարցումներ, հարցազրույցներ, լսարանի չափման տվյալներ, բովանդակության վերլուծություն և սոցիոլոգիական այլ մեթոդներ՝ պարզելու տարբեր լրատվամիջոցների օգտագործման հաճախականությունը, նախընտրությունները և տեղեկատվական վարքագծի օրինաչափությունները։ Ուսումնասիրվում է նաև մեդիա բովանդակության համապատասխանեցումը տարբեր լսարանների պահանջներին, թիրախային խմբերի առանձնացումը և լրատվամիջոցների հաղորդակցական ռազմավարությունների ձևավորումը։ Առանձին նշանակություն ունի մեդիագրագիտության խնդիրը՝ տեղեկատվության աղբյուրների գնահատման, տարբեր կարծիքների համադրման և վստահելի ու մոլորեցնող բովանդակության տարբերակման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է լրագրագիտության, զանգվածային հաղորդակցության, մեդիայի սոցիոլոգիայի և լսարանի հետազոտության մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով հասկանալու լրատվամիջոցների ու հասարակության միջև ձևավորվող փոխհարաբերությունների բնույթը։

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից հայերենի և պարսկերենի անվանական համակարգերի համեմատական-զուգադրական ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել երկու լեզուներում գոյականի, ածականի, դերանվան և անվանական բնույթի այլ միավորների քերականական կարգերի կառուցվածքային ու գործառական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության կենտրոնում այն քերականական միջոցներն են, որոնց օգնությամբ արտահայտվում են թիվը, որոշյալությունն ու անորոշությունը, հոլովական և հարաբերական նշանակությունները, պատկանելությունը և անվանական համակարգին բնորոշ այլ իմաստներ։ Քննվում է, թե տվյալ քերականական նշանակությունները երկու լեզուներում ինչպիսի ձևաբանական, շարահյուսական կամ վերլուծական միջոցներով են արտահայտվում, և ինչ ընդհանրություններ ու տարբերություններ են առաջանում դրանց կառուցվածքային կազմակերպման մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հայերենի հոլովական համակարգի և պարսկերենում համապատասխան հարաբերությունների արտահայտման միջոցների զուգադրմանը, քանի որ նույն իմաստային հարաբերությունները կարող են տարբեր լեզուներում իրացվել տարբեր քերականական մեխանիզմներով։ Ուսումնասիրվում են նաև հոգնակիության ձևավորման եղանակները, որոշյալության արտահայտումը, գոյականական կապակցությունների կառուցվածքը և անվանական բաղադրիչների միջև քերականական կապերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պարսկերենի իզաֆեթային կառուցվածքների և հայերենի համապատասխան որոշիչ-որոշյալ հարաբերությունների համեմատությունը՝ բացահայտելով դրանց կառուցվածքային և գործառական տարբերությունները։ Զուգադրական քննությունը հնարավորություն է տալիս տարբերակելու լեզուների պատմական ազգակցության հետևանքով պահպանված որոշ ընդհանուր հատկանիշները և նրանց ինքնուրույն զարգացման ընթացքում ձևավորված տիպաբանական տարբերությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են օգտագործվել ժամանակակից գրական լեզուների օրինակներ, որոնց միջոցով քերականական ձևերը դիտարկվում են ոչ միայն մեկուսացված, այլև իրական խոսքային ու շարահյուսական միջավայրում։ Նման ուսումնասիրությունը կիրառական նշանակություն ունի նաև թարգմանության, օտար լեզվի դասավանդման և երկլեզու բառարանագրության համար, քանի որ օգնում է կանխատեսել այն դեպքերը, երբ մի լեզվի քերականական կառուցվածքը մյուսում չունի ուղղակի ձևային համարժեք։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ձևաբանության, շարահյուսության, զուգադրական և տիպաբանական լեզվաբանության մոտեցումները՝ համակարգված պատկերացում տալով երկու լեզուների անվանական քերականական համակարգերի փոխհարաբերությունների մասին։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի առողջարանային նշանակություն ունեցող քաղաքների սոցիալ-տնտեսական, զբոսաշրջային և տարածքային զարգացման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում բնական բուժիչ ռեսուրսների, կլիմայական պայմանների, հանքային ջրերի, հանգստի և առողջության վերականգնման համար նպաստավոր միջավայրի արդյունավետ օգտագործումն է՝ քաղաքների երկարաժամկետ զարգացման համատեքստում։ Քննվում են առողջարանային տնտեսության ձևավորման և գործունեության առանձնահատկությունները, զբոսաշրջային ու առողջարարական ծառայությունների ենթակառուցվածքները, հյուրանոցային տնտեսությունը, տրանսպորտային հասանելիությունը, հանրային տարածքների կազմակերպումը և սպասարկման ոլորտի զարգացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում առողջարանային քաղաքների մրցունակության բարձրացմանը, ծառայությունների բազմազանեցմանը, այցելուների համար ամբողջ տարվա ընթացքում գրավիչ առաջարկների ձևավորմանը և տեղական տնտեսական ակտիվության խթանմանը։ Դիտարկվում է բնական բուժիչ ռեսուրսների պահպանության և տնտեսական օգտագործման միջև հավասարակշռության խնդիրը, քանի որ առողջարանային կենտրոնների զարգացման հեռանկարները անմիջականորեն կապված են շրջակա միջավայրի որակի և բնական պաշարների կայուն օգտագործման հետ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում քաղաքաշինական զարգացման հարցը՝ ներառելով բնակավայրերի տարածական կազմակերպումը, կանաչ տարածքների պահպանումը, ենթակառուցվածքների արդիականացումը և պատմամշակութային միջավայրի ներառումը զբոսաշրջային առաջարկներում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են գնահատվել ներդրումային հնարավորությունները, փոքր և միջին ձեռնարկատիրության մասնակցությունը, նոր աշխատատեղերի ստեղծման ներուժը և առողջարանային գործունեության ազդեցությունը տեղական բնակչության սոցիալ-տնտեսական պայմանների վրա։ Ուսումնասիրվում է նաև առողջարանային, առողջապահական, հանգստի, մշակութային և բնապահպանական զբոսաշրջության փոխկապակցման հնարավորությունը՝ քաղաքների ավելի ամբողջական զբոսաշրջային կերպար ձևավորելու նպատակով։ Զարգացման հեռանկարների գնահատման ժամանակ կարևոր են կառավարման արդյունավետությունը, պետական և մասնավոր հատվածների համագործակցությունը, ներդրումային միջավայրի բարելավումը և տարածքային զարգացման ծրագրերի համակարգումը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է զբոսաշրջության տնտեսագիտության, քաղաքային և տարածքային զարգացման, առողջարանային տնտեսության ու տարածաշրջանային կառավարման մոտեցումները՝ ուսումնասիրելով առողջարանային քաղաքների տնտեսական ներուժի արդյունավետ և կայուն օգտագործման հնարավոր ուղղությունները։

Աշխատությունը նվիրված է Էժեն Իոնեսկոյի դրամատուրգիայում կերպարների կառուցման սկզբունքների, նրանց հոգեբանական, գաղափարական և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն յուրահատուկ կերպարային համակարգն է, որի միջոցով բացահայտվում են մարդու օտարման, հաղորդակցության դժվարության, անհատականության կորստի, հասարակական պայմանականությունների և գոյության անհեթեթության խնդիրները։ Դրամատուրգի կերպարները հաճախ հեռանում են դասական թատրոնին բնորոշ ամբողջական հոգեբանական բնութագրումից և ներկայանում որպես որոշակի գոյաբանական վիճակներ, վարքագծային ձևեր կամ հասարակական հարաբերություններ արտահայտող գեղարվեստական տիպեր։ Քննվում է նրանց խոսքի և գործողությունների միջև առաջացող հակասությունը, երկխոսությունների խզվածությունը, կրկնությունները, տրամաբանական կապերի թուլացումը և լեզվի աստիճանական իմաստազրկումը, որոնց միջոցով ընդգծվում է մարդկանց միջև իրական հաղորդակցության ճգնաժամը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սովորական առօրյա մարդու կերպարին, որը հայտնվում է անսովոր կամ անհեթեթ իրավիճակներում և ստիպված է դիմակայել շրջապատող իրականության անկանխատեսելի փոփոխություններին։ Հերոսների վարքագծի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու անհատի և զանգվածի, ազատ ընտրության և հարմարվողականության, անձնական ինքնության և հասարակական ճնշման միջև հակադրությունները։ Կարևոր նշանակություն ունեն նաև կերպարների փոխակերպումները, որոնց միջոցով արտաքին իրադարձությունները հաճախ վերածվում են մարդու ներքին կամ հասարակական վիճակի խորհրդանշական արտահայտության։ Ուսումնասիրվում է կոմիկականի և ողբերգականի համադրությունը, քանի որ կերպարների գործողությունների ծիծաղաշարժ կամ գրոտեսկային բնույթը հաճախ ուղեկցվում է միայնության, վախի, անօգնականության և գոյաբանական անորոշության զգացումով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել տարբեր դրամաների գլխավոր և երկրորդական կերպարները՝ բացահայտելու կրկնվող կերպարային տիպերը և դրանց փոփոխությունները հեղինակի ստեղծագործական զարգացման ընթացքում։ Կերպարների բնութագրումը դիտարկվում է նաև աբսուրդի թատրոնի գեղագիտության համատեքստում, որտեղ ավանդական սյուժետային ու հոգեբանական տրամաբանության խախտումը դառնում է գեղարվեստական արտահայտչամիջոց։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Իոնեսկոյի դրամատուրգիական աշխարհի, մարդու գոյության վերաբերյալ նրա գեղարվեստական պատկերացումների և եվրոպական նորագույն դրամայի կերպարակերտման առանձնահատկությունների մասին։

Աշխատությունը նվիրված է հարկային համակարգի և արտադրական ոլորտի զարգացման փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը՝ հարկային քաղաքականությունը դիտարկելով որպես տնտեսական ակտիվության, ներդրումների և ձեռնարկատիրական գործունեության վրա ազդող կարևոր գործոն։ Հետազոտության կենտրոնում հարկերի կառուցվածքի, հարկային բեռի, հարկային վարչարարության և տնտեսավարող սուբյեկտների գործունեության միջև ձևավորվող հարաբերություններն են։ Քննվում է, թե հարկային քաղաքականության տարբեր մեխանիզմներն ինչպես կարող են անդրադառնալ արտադրության ծավալների, ձեռնարկությունների ֆինանսական կայունության, ներդրումային որոշումների, արտադրական ծախսերի և մրցունակության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ուղղակի և անուղղակի հարկերի տնտեսական ազդեցությանը, հարկային պարտավորությունների ձևավորմանը, արտոնությունների և խթանների կիրառման նպատակահարմարությանը, ինչպես նաև հարկային համակարգի կանխատեսելիության ու պարզության նշանակությանը գործարար միջավայրի համար։ Ուսումնասիրվում են հարկային վարչարարության արդյունավետության, հաշվետվողականության, հարկային կարգապահության և տնտեսավարողների ու պետական մարմինների փոխհարաբերությունների խնդիրները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում այն հարցը, թե հարկային քաղաքականությունն ինչպես կարելի է համադրել պետական բյուջեի եկամուտների ապահովման և արտադրական գործունեության զարգացման համար նպաստավոր պայմանների ձևավորման նպատակների հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել արդյունաբերական և այլ արտադրական կազմակերպությունների տնտեսական ցուցանիշները, հարկային բեռի կառուցվածքը, ներդրումային ակտիվության փոփոխությունները և հարկային միջավայրի ազդեցությունը ձեռնարկությունների ռազմավարական որոշումների վրա։ Դիտարկվում է նաև ստվերային տնտեսական գործունեության սահմանափակման, հարկային բազայի ընդլայնման և հավասար մրցակցային պայմանների ապահովման նշանակությունը։ Հարկային համակարգի կատարելագործումը ներկայացվում է որպես համալիր գործընթաց, որը պահանջում է հաշվի առնել ոչ միայն հարկերի դրույքաչափերը, այլև վարչարարության որակը, օրենսդրական կայունությունը, տնտեսության կառուցվածքային առանձնահատկությունները և ձեռնարկությունների զարգացման հնարավորությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հարկային քաղաքականության, հանրային ֆինանսների և արտադրության տնտեսագիտության մոտեցումները՝ ուսումնասիրելով այնպիսի մեխանիզմների ձևավորման հնարավորությունները, որոնք կարող են նպաստել արդյունավետ հարկային համակարգի և արտադրական ոլորտի կայուն զարգացման միջև հավասարակշռության ապահովմանը։

Հրատարակությունը մատենագիտական տեղեկատվական բնույթի ցանկ է, որի հիմնական նպատակը մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող նոր հրատարակությունների ու մասնագիտական նյութերի համակարգված ներկայացումն է։ Այն նախատեսված է ընթերցողներին, գրադարանավարներին, մշակույթի և արվեստի ոլորտի մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին անհրաժեշտ գրականության որոնման ու ընտրության հարցում աջակցելու համար։ Նյութերը կարող են ընդգրկել կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի, ճարտարապետության, դեկորատիվ-կիրառական արվեստի, ժողովրդական ստեղծագործության, մշակութային ժառանգության, թանգարանային և գրադարանային գործի, ինչպես նաև մշակութային կյանքի կազմակերպման վերաբերյալ հրատարակություններ։ Մատենագիտական գրառումները հնարավորություն են տալիս տեղեկություն ստանալու տվյալ ժամանակահատվածում հրատարակված գրքերի, հոդվածների, ժողովածուների, ուսումնասիրությունների, մեթոդական նյութերի և այլ տպագիր աղբյուրների մասին։ Նյութերի թեմատիկ դասակարգումը հեշտացնում է համապատասխան ոլորտին վերաբերող գրականության հայտնաբերումը և հնարավորություն է տալիս հետևելու մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ մասնագիտական հրատարակությունների զարգացման ուղղություններին։ Նման ցանկերը կարևոր նշանակություն ունեն ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատվության տարածման համար, քանի որ մեկ տեղեկատվական համակարգում համախմբում են տարբեր հրատարակություններում և աղբյուրներում ներկայացված նյութերը։ Հրատարակությունը կարող է օգտագործվել թեմատիկ հետազոտությունների նախապատրաստման, գրականության տեսությունների կազմման, գրադարանային հավաքածուների համալրման և մասնագիտական ընթերցանության կազմակերպման ժամանակ։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս հետադարձ հայացքով ուսումնասիրելու որոշակի ժամանակաշրջանի մշակութային հետաքրքրությունները, գիտական ուսումնասիրությունների թեմատիկան և արվեստի առանձին բնագավառների վերաբերյալ հրատարակչական ակտիվությունը։ Մատենագիտական ցանկի տեղեկատվական արժեքը պայմանավորված է ոչ միայն կոնկրետ աղբյուրների հայտնաբերման հնարավորությամբ, այլև մշակութային ու արվեստագիտական գրականության ընդհանուր հոսքի համակարգմամբ։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը ծառայում է որպես մասնագիտական տեղեկատու և տեղեկատվական ուղեցույց՝ նպաստելով մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության հասանելիությանը, մատենագիտական սպասարկման արդյունավետությանը և համապատասխան ոլորտներում տեղեկատվական աշխատանքի կազմակերպմանը։

Նյութը վերաբերում է 2020 թվականի աշնանը Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ վերսկսված ռազմական գործողությունների առաջին օրերին և հակամարտության՝ տարածաշրջանի սահմաններից դուրս ընդլայնվելու վերաբերյալ առաջացած մտահոգություններին։ Հրապարակման կենտրոնում Հայաստանի և Ադրբեջանի փոխադարձ մեղադրանքներն են սահմանային ու հարակից տարածքներում տեղի ունեցած հարձակումների վերաբերյալ, ինչպես նաև Թուրքիայի հնարավոր ներգրավվածության շուրջ հակասական հայտարարությունները։ Ներկայացվում է հայկական կողմի հայտարարությունը, ըստ որի հայկական ռազմական ինքնաթիռի կործանման հետ կապված պատասխանատվությունը վերագրվում էր թուրքական ռազմական օդուժին, մինչդեռ թուրքական կողմը հերքում էր այդ պնդումը։ Նյութը այդ հակասական հայտարարությունները ներկայացնում է որպես կողմերի դիրքորոշումներ և ոչ թե որպես անվիճելիորեն հաստատված հանգամանքներ։ Միաժամանակ անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի և Ադրբեջանի՝ միմյանց տարածքների ուղղությամբ հարվածների վերաբերյալ փոխադարձ մեղադրանքներին, որոնք մեծացնում էին ավելի լայն տարածաշրջանային բախման վտանգի վերաբերյալ միջազգային մտահոգությունները։ Հոդվածի կարևոր ուղղություններից է հակամարտության միջազգային արձագանքը․ ներկայացվում են ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդում արտակարգ քննարկումներ անցկացնելու նախաձեռնությունը և եվրոպական պետությունների դիվանագիտական ակտիվությունը՝ ռազմական գործողությունների ընդլայնումը կանխելու նպատակով։ Հակամարտությունը դիտարկվում է նաև Հարավային Կովկասի աշխարհաքաղաքական միջավայրի համատեքստում՝ հաշվի առնելով Թուրքիայի, Ռուսաստանի և այլ տարածաշրջանային դերակատարների շահերն ու հարաբերությունները հակամարտող կողմերի հետ։ Նյութը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ոչ միայն ռազմական բախումների ընթացքի վերաբերյալ տվյալ ժամանակաշրջանի հաղորդագրությունները, այլև տեղեկատվական հակամարտությունը, պաշտոնական հայտարարությունների հակասությունները և միջազգային լրատվամիջոցների կողմից դրանց ներկայացման առանձնահատկությունները։ Այն նաև արտացոլում է պատերազմի սկզբնական փուլի անորոշ տեղեկատվական միջավայրը, երբ բազմաթիվ տեղեկություններ տարածվում էին հակամարտող կողմերի պաշտոնական աղբյուրներից և պահանջում էին անկախ հաստատում։ Ընդհանուր առմամբ հրապարակումը կարող է դիտարկվել որպես 2020 թվականի պատերազմի սկզբնական շրջանի քաղաքական, ռազմական և դիվանագիտական զարգացումները ներկայացնող լրագրողական նյութ, որն օգտակար է հակամարտության ժամանակագրության, միջազգային արձագանքի և տեղեկատվական դաշտի ուսումնասիրության համար։

Աշխատությունը նվիրված է արևմտահայ բանաստեղծական խոսքի լեզվական առանձնահատկությունների, արտահայտչական միջոցների և գեղարվեստական կառուցվածքի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գրական արևմտահայերենի կիրառությունն է պոեզիայում՝ բառապաշարի, քերականական ձևերի, շարահյուսական կառուցվածքների, հնչյունական կազմակերպման և ոճական հնարների փոխկապակցված դիտարկմամբ։ Քննվում է, թե ինչպես է բանաստեղծական լեզուն տարբերվում առօրյա հաղորդակցական խոսքից և ինչպես են լեզվական միավորները գեղարվեստական համատեքստում ձեռք բերում լրացուցիչ իմաստային, պատկերային ու հուզական արժեք։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բառընտրությանը, հոմանիշային և հականիշային հարաբերություններին, հնաբանությունների, բարբառային տարրերի, նորաբանությունների և փոխառությունների գործածությանը, ինչպես նաև դրանց դերին հեղինակային անհատական ոճի ձևավորման մեջ։ Ուսումնասիրվում են փոխաբերությունը, մակդիրը, համեմատությունը, խորհրդանիշը, անձնավորումը և պատկերավորման այլ միջոցներ, որոնց միջոցով ստեղծվում են բանաստեղծական աշխարհի իմաստային ու զգայական շերտերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև խոսքի հնչյունային կազմակերպումը՝ հանգի, ռիթմի, կրկնությունների, բաղաձայնույթի և առձայնույթի դիտարկմամբ, քանի որ բանաստեղծական տեքստում հնչողությունը հաճախ անմիջականորեն մասնակցում է գեղարվեստական իմաստի ձևավորմանը։ Քննվում են շարադասության փոփոխությունները, կրճատ կառուցվածքները, զուգահեռ շարահյուսական ձևերը և կրկնությունները՝ որպես խոսքի արտահայտչականությունը ուժեղացնող միջոցներ։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել տարբեր հեղինակների և գրական ժամանակաշրջանների ստեղծագործությունների համեմատական ուսումնասիրություն՝ բացահայտելու արևմտահայ բանաստեղծական լեզվի ընդհանուր օրինաչափություններն ու անհատական դրսևորումները։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում լեզվի և մշակութային միջավայրի հարաբերությանը, քանի որ պոեզիայում արտացոլվում են պատմական հիշողությունը, ազգային մշակութային պատկերացումները և տվյալ ժամանակաշրջանի լեզվական զարգացումները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է լեզվաբանության, ոճագիտության, պոետիկայի և գրականագիտության մոտեցումները՝ ներկայացնելով արևմտահայ բանաստեղծական խոսքը որպես լեզվական ու գեղարվեստական բազմաշերտ համակարգ։

Աշխատությունը նվիրված է կանանց միզասեռական խլամիդիային վարակի պայմաններում վերարտադրողական համակարգի գործառական խանգարումների գնահատման, կանխարգելման և բժշկական շտկման ժամանակակից մոտեցումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում վարակի և կանանց վերարտադրողական առողջության միջև փոխկապակցվածությունն է՝ ուշադրություն դարձնելով բորբոքային գործընթացների, օրգանիզմի պաշտպանական արձագանքների և վերարտադրողական համակարգի գործառական վիճակի փոփոխություններին։ Քննվում են հիվանդության կլինիկական ընթացքի առանձնահատկությունները, այդ թվում՝ քիչ արտահայտված կամ ախտանշանների բացակայությամբ ընթացքի նշանակությունը, ինչը կարող է դժվարացնել ժամանակին հայտնաբերումը և համապատասխան բժշկական վերահսկողությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ժամանակակից ախտորոշման սկզբունքներին, լաբորատոր հետազոտությունների նշանակությանը և տարբեր տվյալների համակցված գնահատմանը՝ վարակի առկայությունն ու վերարտադրողական համակարգի վիճակը պարզելու համար։ Դիտարկվում են նաև երկարատև բորբոքային գործընթացների հնարավոր ազդեցությունները վերարտադրողական գործառույթի վրա և դրանց կանխարգելման կարևորությունը։ Բժշկական շտկման մոտեցումները ներկայացվում են որպես համալիր կլինիկական խնդիր, որի շրջանակում անհրաժեշտ է հաշվի առնել վարակի բնույթը, հիվանդության ընթացքը, ուղեկցող փոփոխությունները և յուրաքանչյուր պացիենտի անհատական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել կլինիկական, լաբորատոր, իմունաբանական և գործառական ցուցանիշները՝ գնահատելու վերարտադրողական համակարգի վիճակի փոփոխությունները և բժշկական միջամտությունների ընդհանուր արդյունավետությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հետագա բժշկական հսկողության և վերարտադրողական առողջության գնահատման անհրաժեշտությունը, քանի որ միայն վարակի հայտնաբերմամբ խնդրի ամբողջական գնահատումը չի սահմանափակվում։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև հիվանդության կանխարգելման, ժամանակին ախտորոշման և առողջապահական իրազեկման նշանակությանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է գինեկոլոգիայի, վերարտադրողական բժշկության, վարակաբանության և կլինիկական ախտորոշման մոտեցումները՝ նպաստելով կանանց միզասեռական վարակների և դրանց հետ կապված վերարտադրողական խանգարումների վերաբերյալ գիտական պատկերացումների համակարգմանը։

Աշխատությունը նվիրված է վարկային կազմակերպությունների գործունեության մեջ մարքեթինգային ռազմավարությունների մշակման, ներդրման և արդյունավետության գնահատման տեսական ու կիրառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսական շուկայի առանձնահատկությունների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում ֆինանսական ծառայությունների շուկայում կազմակերպությունների մրցունակության բարձրացման, հաճախորդների ներգրավման և պահպանման, ծառայությունների առաջխաղացման ու շուկայական դիրքավորման մեխանիզմներն են։ Քննվում են ֆինանսական ծառայությունների մարքեթինգի առանձնահատկությունները, սպառողների վարքագծի ուսումնասիրության նշանակությունը, շուկայի հատվածավորման, նպատակային հաճախորդների խմբերի ընտրության և համապատասխան առաջարկների ձևավորման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում վարկային ծառայությունների նկատմամբ պահանջարկի վրա ազդող տնտեսական, սոցիալական և մրցակցային գործոններին, ինչպես նաև հաճախորդների վստահության, սպասարկման որակի, կազմակերպության հեղինակության և ծառայությունների պայմանների թափանցիկության դերին։ Դիտարկվում են ավանդական և թվային մարքեթինգային հաղորդակցության միջոցների կիրառման հնարավորությունները, հաճախորդների հետ երկարաժամկետ հարաբերությունների ձևավորումը, ապրանքային և ծառայությունների պորտֆելի կառավարումը և նոր ֆինանսական ծառայությունների շուկա ներմուծման մոտեցումները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում մարքեթինգային ռազմավարության արդյունավետության գնահատումը, որը կարող է ներառել հաճախորդների թվի և պահպանման մակարդակի փոփոխությունների, ծառայությունների պահանջարկի, շուկայական մասնաբաժնի, մարքեթինգային ծախսերի և կազմակերպության ֆինանսական արդյունքների միջև կապերի ուսումնասիրություն։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև մրցակցային միջավայրի առանձնահատկությունները, բանկերի և այլ ֆինանսական կազմակերպությունների հետ մրցակցությունը, թվային ֆինանսական ծառայությունների զարգացումը և հաճախորդների սպասումների փոփոխությունները։ Առանձին նշանակություն ունի մարքեթինգային որոշումների համապատասխանեցումը պատասխանատու վարկավորման, սպառողների շահերի պաշտպանության և ֆինանսական ծառայությունների վերաբերյալ հստակ տեղեկատվության տրամադրման սկզբունքներին։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մարքեթինգի կառավարման, ֆինանսական ծառայությունների մարքեթինգի, ռազմավարական կառավարման և վարկային կազմակերպությունների գործունեության ուսումնասիրության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել մարքեթինգային ռազմավարությունների արդյունավետ ներդրման խոչընդոտներն ու կազմակերպությունների շուկայական գործունեության կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։

Հրատարակությունը ֆինանսատնտեսական և պատմական սկզբնաղբյուր է, որն արտացոլում է Խորհրդային Հայաստանի պետական ֆինանսների կազմակերպման սկզբնական շրջանի բյուջետային համակարգը, եկամուտների ձևավորման աղբյուրները և պետական ծախսերի հիմնական ուղղությունները։ Փաստաթղթում համակարգված կերպով ներկայացվում են պետական ֆինանսական միջոցների մուտքերն ու նախատեսվող հատկացումները՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանի տնտեսական կառավարման կառուցվածքը և պետական առաջնահերթությունները։ Եկամուտների բաժնում կարող էին ընդգրկվել հարկային և ոչ հարկային մուտքերը, պետական տնտեսությունից ստացվող միջոցները, տարբեր վճարները և ֆինանսավորման այլ աղբյուրներ, իսկ ծախսային հատվածը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու պետական կառավարման, տնտեսության, սոցիալական ոլորտի, կրթության, առողջապահության և այլ հանրային գործառույթների ֆինանսավորման տրամաբանության մասին։ Առանձնահատուկ արժեք ունի ֆինանսական կառավարման մարմնի բացատրական գրությունը, քանի որ թվային տվյալները լրացվում են դրանց կազմավորման սկզբունքների, հաշվարկների և բյուջետային քաղաքականության վերաբերյալ պարզաբանումներով։ Դրա շնորհիվ նյութը կարող է դիտարկվել ոչ միայն որպես հաշվապահական կամ վիճակագրական փաստաթուղթ, այլև որպես պետական տնտեսական քաղաքականության ուսումնասիրության սկզբնաղբյուր։ Այն արտացոլում է մի ժամանակաշրջան, երբ նորաստեղծ խորհրդային կառավարման համակարգում ձևավորվում էին պետական ֆինանսների կենտրոնացված կառավարման մեխանիզմները և տնտեսական հաստատությունների գործունեության նոր սկզբունքները։ Փաստաթղթի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու պետական եկամուտների և ծախսերի դասակարգման ձևերին, ֆինանսական պլանավորման առանձնահատկություններին, պետական մարմինների միջև միջոցների բաշխմանը և բյուջետային վերահսկողության կազմակերպմանը։ Միաժամանակ այն արժեքավոր նյութ է սոցիալ-տնտեսական պատմության համար, քանի որ ֆինանսական ցուցանիշներն անուղղակիորեն արտացոլում են տնտեսության վիճակը, պետական կառավարման կարողությունները և հանրային ոլորտների ֆինանսավորման հարաբերակցությունը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել նաև խորհրդային շրջանի վաղ բյուջետային տերմինաբանության, ֆինանսական փաստաթղթաշրջանառության և պետական հաշվետվողականության ձևավորման ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ այն կարևոր փաստագրական աղբյուր է Հայաստանի տնտեսական, ֆինանսական և պետական կառավարման պատմության ուսումնասիրման համար։

Աշխատությունը նվիրված է սննդամթերքի որակական հատկանիշների պահպանման, պահպանման ժամկետի երկարացման և սպառողական անվտանգության բարձրացման նպատակով ֆիզիկական ազդեցությունների ու համապատասխան տեխնոլոգիական մոտեցումների ուսումնասիրմանը։ Հետազոտության կենտրոնում սննդային հումքի և պատրաստի արտադրանքի ֆիզիկական, քիմիական, կենսաքիմիական ու կառուցվածքային հատկությունների փոփոխություններն են տարբեր մշակման և պահպանման պայմաններում։ Քննվում են ջերմային մշակման, սառեցման, պաղեցման, չորացման, ճառագայթային և էլեկտրամագնիսական ազդեցությունների, բարձր ճնշման, ուլտրաձայնային մշակման և այլ ֆիզիկական մեթոդների կիրառման ընդհանուր գիտական սկզբունքները՝ գնահատելով դրանց ազդեցությունը սննդամթերքի կառուցվածքի, խոնավության, գույնի, համային և սննդային հատկությունների պահպանման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով ֆիզիկական գործոնները կարող են սահմանափակել սննդամթերքի փչացման գործընթացները և նվազեցնել անցանկալի մանրէաբանական ակտիվությունը՝ միաժամանակ հնարավորինս պահպանելով արտադրանքի բնական ու սննդային հատկանիշները։ Դիտարկվում են որակի գնահատման ֆիզիկական մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել նյութի կառուցվածքը, խտությունը, օպտիկական, ջերմային, մեխանիկական և այլ բնութագրերը՝ առանց արտադրանքի հատկությունների էական փոփոխության։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պահպանման ընթացքում տեղի ունեցող ֆիզիկաքիմիական փոփոխությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ ջերմաստիճանը, խոնավությունը, լուսային ազդեցությունը և միջավայրի այլ պայմաններ կարող են էականորեն ազդել արտադրանքի կայունության ու պահպանման տևողության վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել փորձարարական տվյալները, ֆիզիկական և մաթեմատիկական մոդելավորումը, որակի վերահսկման գործիքային եղանակները և տեխնոլոգիական գործընթացների արդյունավետության գնահատումը։ Ուշադրություն է դարձվում նաև կիրառվող մեթոդների էներգաարդյունավետությանը, արտադրական գործընթացներում դրանց ինտեգրման հնարավորություններին և սննդամթերքի անվտանգության վերահսկման համակարգերի հետ դրանց փոխկապակցմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է սննդի տեխնոլոգիայի, սննդի ֆիզիկայի, ապրանքագիտության և անվտանգության վերահսկման մոտեցումները՝ նպաստելով սննդամթերքի մշակման ու պահպանման ժամանակակից տեխնոլոգիաների գիտական հիմնավորման և կատարելագործման խնդիրների ուսումնասիրությանը։